Оҕо айымньытын дыбарыаhыгар Төрөөбүт тыл декадата

Олунньу 13 күнэ – Төрөөбүт тыл, Сурук-бичик күнэ! Бу күн саха бүттүүн дьонугар Дьоро күн! Саха бастакы учуонай-лингвииһэ, саха норуотун үөрэхтээһиҥҥэ сүҥкэн оруоллаах, сахалыы маассабай суругу-бичиги айбыт Семен Андреевич Новгородов уонна Саха Саарыннарын сырдык ааттара үйэтитиллэр Ытык күнэ!

 

Саха норуотун тапталлаах поэта Семен Петрович Данилов “Кустук өҥнөөх, кымыс сыттаах сахам аптаах саҥата..”  диэн үйэлээх этиитинэн иитиллэн кэлбит бары көлүөнэ саха дьоно бу күнү ытыгылыы, киэн тутта көрсөр,  үлэ  ис хоһоонун сылтан сыл байытар. Бу тиһиктээх түмүллүбүт өй-санаа суруллубут да суруллубатах да сырдык кыһата үүнэр көлүөнэбит өйүгэр-сүрэҕэр кыратык да сыппаабакка, көҕүрээбэккэ хааларын туһугар Саха республикатин  үөрэҕин, культуратын салаалара, общественнай түмсүүлэр араас дириҥ ис хоһоонноох үлэни тэрийэн ыыталлар. Ол чэрчитинэн  Ф.И. Авдеева аатынан оҕо айымньытын дьиэтин “Айылгы” Этнокультурнай киин салайыытынан  төрөөбут сахабыт тылын тула араас ис хоһоонноох, айымньылаах үлэ ыытылла турар.

 Олунньу 11 күнүттэн “Төрөөбүт тылгын төһө билэҕин?” диэн  онлайн-биктэриинэ саҕаланна. Биктэриинэ боппуруостарын  эбии үөрэхтээһин педагогтара Попова М.П. уонна Ермолаева Е.Е. толкуйдаатылар, тест программатыгар киллэрдилэр. Бу педагогтар бастакы холонуулара. Биктэриинэ ыытыллаатын кытта аҕыйах мүнүүтэнэн 130 киһи кытынна. Биир күнүнэн 1500 өрөспүүбүлүкэ олохтоо5о: улахан дьон, үөрэнээччилэр кыттан, Саха дьоно  төрөөбүт тылбытыгар интэриэспит күүстээҕин көрдөрдубут. Ол курдук, бар дьоммут толкуйдуур дьоҕурдаахтарын, сытыы өйдөөхтөрүн, таайар дьоҕурдаахтарын бигэргэттилэр. Кинилэр истэригэр 240 киһи   “5 “, 842 киһи- “4” сыананы ыллылар, онтон 491 киһи орто билиини көрдөрдүлэр. Ким эрэ “иккини” ылан хомойдо, ким эрэ “биэһи” ылан өрөгөйдөөтө. Бу тест түмүгүнэн дьоммут –сэргэбит ордук туохха ыарырҕатарын суооттаан таһаарбыппыт маннык буолла: тыл суолтатын быһаарыы, эргэрбит тыллары (архаизмнары) билии. Таабырыны таайыыга, тылы таба саҥарыыга орто билиини онтон өс хоһооннорун ситэриигэ, тылы таба суруйууга уһулуччу үрдүк бырыһыаны көрдөрдүлэр. Кыттааччылар хайдах эппиэттээбиттэринэн, ийэ  тылларын төһө билэллэрин туоһулуур сурук ылан соһуйдулар. Онлайн- биктэриинэни сэргээҥ, кыттыҥ!

Салгыы олус интэриэьинэй тэрээһиннэргэ кыттаргытыгар ынырабыт:

—           Олунньу 15 кунугэр куорат оскуолатын 7-11 кылаастарыгар анаан саха тылыгар дьыктаан.  (О5олор бириэмэтигэр бэриллибит ссылканан киирэн дьыктааны суруйаллар. )

—           Остуол оонньуулара.

—           “Баай тыл – мин тылым” тереебут тыл  туьунан бэйэ айбыт хоьоонугар курэх.

—            Дьиэ кэргэн оһуохайа о.д.а.

 

Лена Романова, Мария Попова

Предыдущая новость
Следующая новость